1 Dane ogólne:
o Gaz ziemny to 3 źródło energii w Polsce z udziałem ok. 13% całkowitej energii pierwotnej. Roczne zużycie gazu w 2009r wyniosło ok. 13,3mld m3 . Potrzeby kraju są zaspokajane poprzez (dane na rok 2009, ekwiwalent gazu wysokometanowego):
· W ostatnich latach krajowe wydobycie jest na poziomie 4,1-4,3mld m3 (2009-4,1mld m3)
· import gazu 9,1mld m3 z czego 8,1mld m3 to gaz rosyjski (2009r). Do roku 2008 ok. 20% importu pochodziło ze śr. Azji (transportowany przez Rosję), w 2009r w całości zastąpiony gazem z Rosji, nowa umowa ma na dostawy ma być podpisana w najbliższych tygodniach i trwać do 2037r. W ostatniej dekadzie ok. 90% importu gazu pochodziło z Rosji i Azji środkowej, znaczącym dostawcą gazu są również Niemcy(5-10%). W ostatnich latach całkowity import gazu do polski wynosił 9-10mld m3 . Dostawy gazu są słabo zdywersyfikowane.
2 Prawo:
o Polski rynek gazowy jest rynkiem regulowanym. Nadzór nad nim sprawuje Urząd Regulacji Energetyki (URE) reprezentowany przez Prezesa URE. Główne zadania URE to:
· udzielanie koncesji i zatwierdzanie taryf
· koordynacja planów inwestycyjnych
· kontrolowanie parametrów jakościowych i przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym
o Najistotniejsze normy prawne regulujące polski rynek gazowy:
· Dyrektywa Parlamentu Europejskiego I Rady 2009/73/WE z dnia 13 lipca 2009 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego gazu ziemnego i uchylająca dyrektywę 2003/55/WE.
· Prawo Energetyczne – ustawa z dnia 10 kwiecień 1997r.
· Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 6 lutego 2008r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie paliwami gazowymi
· Rozporządzenie w sprawie funkcjonowania systemu gazowego (2008)
· Nowelizacja ustawy Prawo energetyczne z 2006 r. (dotycząca zapasów gazu)
· Ustawa z lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym
3 Uczestnicy Rynku:
o Głównym uczestnikiem rynku gazu w Polsce jest PGNiG S.A. Jest to spółka notowana na GPW, 84,75% akcji należy do Skarbu Państwa. Jest podmiotem dominującym na polskim rynku gazu jeżeli chodzi o produkcję onshore i dystrybucję (za pośrednictwem spółek zależnych). Właściciel całej zdolności magazynowej w Polsce. PGNiG to duży dostawca detaliczny i hurtowy.
o W 2004r z PGNiG została wyodrębniona nowa spółka przesyłowa Gaz System. W 2005r, w 100% przejęta przez Skarb Państwa. Podział wynikał z Dyrektywy Gazowej przyjętej w 2003r przez Radę i Parlament Europejski, zobowiązywała ona przedsiębiorstwa gazownicze do rozdziału technicznego przesyłu gazu od obrotu i umożliwiała innym podmiotom korzystanie z sieci przesyłowej na równych zasadach(zasada TPA – Third Part Access)
o Pozostali uczestnicy rynku to:
· EuRoPol Gaz, operator gazociągu jamalskiego - spółka akcyjna, 48% udziałów PGNiG, 48% Gazprom, 4% Gas-Trading.
· Petrobaltic – producent ropy i gazu offshore na Morzu Bałtyckim. Jego większościowym udziałowcem jest Lotos(firma naftowa).
· Inne lokalne przedsiębiorstwa i dystrybutorzy gazu niezależni od PGNiG
